Kritik-Analitik Düşünme Nedir?

KAD – KRİTİK ve ANALİTİK DÜŞÜNMEK

  • Kritik-analitik düşünme; bir konuyu, sorunu yada problemi alt başlıklarına ayrıştırıp tümden gelimle ve her bir başlığı ayrı ayrı irdeleyip eleştirerek, ve her biri arasındaki bağlantıları gerçekçi kanıtlarıyla ortaya koyarak, yani tüme varımla düşünmek ve değerlendirmektir

 “Bizi ayaklarımıza baktırıp, bize tokat atmak isteyenlerin niyetini anlamak ve gereğini yapmaktır”

  Düşünmenin Sınıflandırılması ve özellikleri (Tablo: 1)

İstemsiz (düşük seviyeli, otomatik) düşünme

İstemli (yüksek seviyeli, bilinçli) düşünme

1. Bilgi sahibi olma

1. Bilgiyi analiz etme

2. Öğrenme şeklinde anlama

2. Verilerden sentez oluşturma

3. Alışkanlık şeklinde uygulama

3. Değerlendirip sonuç çıkarma

 

Karşılaştırma (Tablo: 2)

 

İstemsiz düşünme

İstemli düşünme

1.        Sorunun ne olduğunu tanımlarız

1.        Sorunun ne olduğunu tanımlarız

2.        Hemen bir cevap oluştururuz

2.        Olabilecek bütün muhtemel cevapları düşünmeye başlarız

3.        Cevabımızı destekleyecek gerekçeleri düşünürüz

3.        Her bir cevabı destekleyecek gerekçeleri düşünmeye çalışırız

4.        Başka cevapların niçin yanlış olduğu hakkında kararsızız

4.        Zayıf gerekçeli olan cevapları atarız

5.        Bizim cevabımızın kesin doğru olduğu, diğer cevabın desteklenemeyeceği duygusunu taşırız

5.        En iyi gerekçeyle desteklenen cevabı seçeriz

6.        Cevabımızın gerekçelerinde zayıf noktalar bulunursa bunun hakkında düşünmek yerine, onu savunmaya çalışırız

6.        Bizim tercihimiz birisi tarafından sorgulanırsa tercihimizin gerekçelerini verir ve diğer cevapların neden yanlış olduğunu anlatırız

7.        Birisi bize kendi cevabının niçin daha doğru olduğunu söylemeye çalışırsa onun gerekçelerini görmezden geliriz

7.        Eğer birisi bizim gerekçemizde bir zayıflık gösterirse doğru olup olmadığı hakkında karar vermeden önce dikkatlice düşünürüz

8.        Bütün diğer eksikliklerine rağmen, onun hakkında soru sorulması halinde bozuluruz

8.        Eğer birisi farklı bir tercih için yeni bir gerekçe getirirse düşüncemizi değiştirip değiştirmeyeceğimize karar vermeden önce dikkatlice düşünürüz

Kritik analitik düşünmek nelerdir? (Tablo: 3)

•         Proaktif düşünmektir

•         Problemi anlamaktır

•         Problemi çözmektir

•         Sistemli düşünmektir

•         Kelime hazinesine sahip olmaktır

•         Doğru soru sorabilmektir

•         Her şeyi merak etmektir

•         Yeni fikirlere açıklıktır

•         Hedefe kilitlenmektir

•         Bilginin sentezini yapmaktır

•         Fikir üretmektir

•         Kanıtsız karar vermemektir

•         Tarafsızlıktır

•         Ön yargılı olmamaktır

•         Bilmediğinin tevazusudur

•         “Sürüye” katılmamaktır

•         Gerçekle, gerçek olma ihtimali olanı ayırmaktır.

•         Mantıklı ile duygusal kararı ayırmaktır

•         Yanlışa cesaretle karşı çıkabilmektir.

•         Farklı düşünceye empatidir.

•         Düşüncesinin sorumlusu olabilmektir.

•         Hemen onaylayıcı olmamaktır.

•         Bilgi sahibi olmadan yorum yapmamaktır.

•         Sorgulamaktır,

•         Test etmektir,

•         Gereğini yapmaktır.

•         Bilişsel, duyuşsal ve davranışsal etkinliktir.

Soruna kritik analitik yaklaşım (Tablo: 4)

Sorunu anlama

Sorunu çözme

1. Bilgi topla

1. Amacını belirle

2. Mevcut durumu tanımla

2. Amaca yönelik bilgileri topla

3. Alt başlıklara ayrıştır

3. Önermeler oluştur

4. Sorunu tanımla

4. Yöntemi belirle

5. Sorunu çöz ve değerlendir

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

w

Connecting to %s